Terug naar de beginpagina. Naar het overzicht in het kort.

Ribe, Denemarken.

Ribe is niet alleen de oudste stad van Denmarken, maar volgens de traditionele opvattingen zelfs van heel Scandinavië.

Als de mythe van Ribe weerlegd wordt, vervallen ook die van Haithabu en Birka.



De vraag die zich dan meteen opdringt is "Waar kwamen al die woeste Noormannen dan vandaan als er nog geen steden waren?" Volgens de traditie gingen die toch op plundertochten vanwege de 'overbevolking' en het gebrek aan landbouwgrond?

De 'deplacements historiques' hebben ook gevolgen voor de geschiedenis van de Scandinavische landen. Enkele prdikers en plaatsnamen zijn met name daar Abraham van Bremen naar het noorden verplaatst.
De predikers waren St.Ansgarius en St.Amandus. Voorbeelden van gedoubleerde plaatsnamen zijn Hamburg, Bremen, Sliaswich=Haithabu, Birka en Ribe.

Uit de teksten uit het Vita S.Anscharii blijkt overigens duidelijk dat hij in Noord-Frankrijk arbeidde en leefde.
In de Vita worden de volgende plaatsen, gebieden en rivieren genoemd:
Corbie, Rabais, Saxonia, Meaux, Annet-sur-Marne, Sept-Saulx, Sommereux, Soissons, Suzanne (Somme), Bray-sur-Somme, Brêmes, Hammes-Boucres, Welles, Dorestad (Audruicq), Albis (Aa), Ostergo (is Ostrevant bij Arras), Ramecourt, .
Verder worden de volgenden volkeren genoemd: Fresones (Vlaanderen), Saxones (Boulogne), Sueones (Suevi omgeving Kortrijk), Dani (Normandië),

Uit deze opsomming blijkt wel dat St.Ansgarius in een beperkt gebied arbeidde rondom het klooster van Corbie in Frankrijk wat dus niet Korvey in Duitsland was.

Bovendien wordt St.Ansgarius door aartsbisschop Drogo van Metz met assistentie van aartsbisschop Ebbo van Reims tot bisschop gewijd. Hij kreeg het klooster Turholt (is Torhout op 29 km. ten noorden van Kortrijk) tot steunpunt voor zijn missiewerk onder de barbaren.

In de traditionele opvatting wordt het een missiegebied met de omvang van dat van St.Willibrord of St.Bonifatius. In de 8e eeuw bestonden er geen bisdommen met een dereglijke uitgestrektheid.
En dan het reizen tussen al die plaatsen: Hoeveel tijd nam dat in beslag bij de eenvoudige Benedictijnen die altijd te voet gingen?
Alleen hiermee wordt meteen al de onjuistheid van die traditie aangetoond.


Commentaar hiernaast is cursief.
De visie van Albert Delahaye.

Het in de vita van St.Ansgarius genoemde Ribe waar hij een kerkje stichtte is geen plaatsnaam, maar de streek aan de oever van de zeekust. Het Latijnse ripae zoals het in de tekst staat, betekent oever of zeekust. Er is geen enkel bewijs dat het een plaatsnaam zou zijn, wat wel blijkt dat het in latere bronnen ook niet meer genoemd wordt.

Klik hier voor verder informatie over St.Ansgarius.
Klik hier voor verder informatie over St.Amandus.


Wat weten we nu feitelijk echt?
De huidige plaats Ribe is een lieflijk stadje en een toeristische trekpleister. Opvallend is de onmetelijk grote Dom voor zo'n kleine plaats met ongeveer 8000 inwoners, waarmee men in 1170 met de bouw was begonnen. Overal in dit stadje wordt je geconfronteerd met de oude geschiedenis van de Vikingen. Daar rondlopend zou je daar ook bijna in gaan geloven. Echter de historische waarheid is anders.
Allereerst moet er een onderscheid gemaakt worden tussen de Noormannen en de Vikingen. Dat waren twee totaal verschillende bevolkingsgroepen in verschillende tijdperken. De Noormannen plunderden tussen 520 en 925 vooral gebieden in Frankrijk. De Vikingen komen na het jaar 1000 in beeld en zijn geen niets ontziende plunderaars, maar meer ondekkingsreizigers en handelaars, ook al plunderden ook zij wel eens.



De plaats Ribe in Denemarken is genoemd naar het 'ripae' ui het vita van St.Ansgarius alwaar hij een kerkje bouwde. Het wordt op basis van deze vermelding als de oudste plaats in Denemarken, zelfs van heel Scandinavië beschouwd.
Dit gegeven alleen al levert de vraag op 'waar dan de grote groepen Vikingen woonden die vanuit Denemarken west-Europa plunderden'?

De verschillende informatie over het eerste begin van Ribe geeft meteen al de twijfel over de oudste geschiedenis aan.
  • De ene informatie (o.a. in Legoland waar deze plaats met legoblokjes is nagebouwd) laat de geschiedenis van Ribe beginnen in 704. Op basis waarvan is onduidelijk.
  • Het Museum 'Ribe's Vikingen' laat de geschiedenis geginnen in 710. Toen zou er een marktplaats gevestigd zijn. Zou deze marktplaats bestaan hebben, dan droeg deze in elk geval niet de naam 'ripae'. Deze naam komt voor het eerst in 854 voor in de Vita van St.Ansgarius. Als volgende jaartal na 710 wordt 825 genoemd met een verwijzing naar de Ribe-Friezen. Het volgende genoemde jaartal is 980, toen er een 'langhus' gebouwd zou zijn voor het 'dorpshoofd'. Dat langhus' werd echter niet in Ribe gebouwd maar in Gammel Hviding op ruim 10 km. ten zuidwesten van Ribe. Dat levert meteen de vraag op waarom het 'dorpshoofd' buiten de plaats gaat wonen.
    Opvallend is dat de stad tussen 800 en 1100 meerderde keren met wallen ter verdediging omgeven is geweest. Ter verdediging? Tegen wie? De Vikingen waren zij toch zelf?
    In de latere middeleeuwen werd Ribe een belangrijke handelsplaats met een grote haven en verbindingen met heel Europa. Ook dit is opvallend te noemen, aangezien Ribe totaal geen achterland had. De verre omtrek van het huidige Ribe is nog steeds schaars bewoond. De haven van Ribe ligt ver landinwaarts en aan een 17 km. lang kronkelig riviertje, dat bovendien nog een sluis bevat. Om de haven van Ribe te kunnen bereiken moet men eerst nog door een waddengebied varen, een verre van ideale scheepvaartroute. De meest nabije grotere stad Esbjerg ligt op ruim 30 km. maar heeft zelf een veel betere haven direct aan zee. Dat die haven beter gesitueerd is blijkt ook wel uit de huidige situatie waar de haven van Esbjerg nog steeds volop functioneert en het haventje van Ribe op wat toerisme na nauwelijks meer functioneerd.
  • Andere informatie laat die geschiedenis van Ribe beginnen in 850, zoals de ANWB-gids Denemarken, waarin de stad Ripae genoemd wordt die handel zou hebben gedreven met Dorestad. In deze gids valt verder te lezen dat Ansgar in 860 toestemming kreeg hier een kerk te bouwen. Nog geen eeuw later, in 948 werd Ribe een bisdom. Overigens lag de stad toen op de rechteroever van de Ribe Aa. In een volgende alinea in deze gids wordt de vroegste geschiedenis vanaf ca.800 gedateerd.
  • In de brochure en het Museum in Ringkøbing gaat de geschiedenis van de Vikingen 1000 jaar terug. Dat betekent dat die geschiedenis na het jaar 1000 is begonnen, een acceptabel jaartal. In de jaren 1006 en 1009 verschenen de Vikingen voor Tiel, waarbij ze door Alpertus Metensis zeerovers (piratae) genoemd werden.



    De ware geschiedenis van Ribe is vergelijkbaar met die van Wijk bij Duurstede en Nederland in het eerste millenium.
    Veel is gebaseerd op Franse oorkonden die vanwege de deplacements historiques onjuist op Noord-Duitsland en Denemarken worden toegepast.

    Op de website van de Ribe Vikinge Center wordt de volgende informatie gegeven.
  • Reconstructions at Ribe VikingeCenter.
    Langs de rivier Ribe å liep van ca. 705 tot 850 AD de hoofdstraat van de marktplaats: 65 meter breed en meer dan 200 meter lang. Op de gedeeltelijk met planken bedekte weg hadden de handelaars hun 'winkeltjes'. Er zijn geen sporen gevonden van permanente bewoning in die eerste periode wat tot de conclusie leidde dat de marktplaats slechts in een gedeelte van het jaar in gebruik was.
    Dan was er dus tot zeker 850 AD. geen sprake van een nederzetting, laat staan een stad met de naam Ribe.

  • Archeologische vondsten bestaan uit resten van textiel en leer, hoorn, been, glas, barnsteen en brons. Vermoedelijk bestond er een grote mate van ruilhandel, al zijn er ook zo'n 150 sceatta (kleine zilveren munten) gevonden daterend vanaf rond 720 tot 800.
    Maar ook hier bewijs je met deze lossen vondsten geen nederzetting en bewoning. Aangezien op sceattas geen jaartal staat is een datering twijfelachtig. Die muntjes werden in heel Europa gevonden en bewijzen niets aangezien ze lang in gebruik bleven (in Engeland tot in de 11e eeuw). Overigens zijn van die sceattas er zoveel gevonden dat ze op 'ebay' met honderden te koop worden aangeboden vanaf €1,- tot wel duizend euro. Dus ook nu zijn deze muntjes nog geld waard.
    In de omliggende dorpen is slechts een enkele scaetta gevonden, waaruit men de conclusie trekt dat de handel vooral in Ribe plaats vond. De meer logische conclusie is dat Ribe dus geen achterland had waarmee handel werd gedreven.

  • Werkplaatsen.
    "Ribe" als plaatsnaam komt voor het eerst voor in de Vita van Ansgarius, dat geschreven is rond 870 AD, maar we weten dat de nederzetting toen al ruim 150 jaar bestond. Omstreeks het jaar 800 was er een kleine nederzetting ten noorden van de rivier, die in verbinding stond met de marktplaats die zo'n 100 jaar gebruikt is geweest.
    In het Viking tijdperk in Ribe waren er enkele handwerkplaatsen.

    Deze informatie wordt dus gegeven in Ribe. Het genoemde Ribe was echter geen plaatsnaam, maar de beschrijving van een oever. Hoe men weet dat de plaats al ruim 150 bestond wordt niet verder met bewijzen aangetoond.

    In het westen werd Ribe begrensd door de kleine rivier en in de eerste helft van de 9e eeuw werd een half cirkelvormige 2 meter brede gracht gegraven. Dit was een symbolische grens die aangaf dat binnen de wallen de wetten en verplichtingen van de stad golden. In deze periode was er nog geen sprake van een verdedigingswerk, wat wel het geval was in de 12e eeuw toen er een diepe gracht werd aangelegd.
    Ten noorden van de rivier is de huidige stad gelegen op dezelfde plaats als in het Viking tijdperk. Bij elke nieuwe opgraving verschijnen nieuwe stukjes geschiedenis, hoewel archeologische opgravingen bemoeilijkt worden door de huidige gebouwen. In het Ribe Vikingecenter kun je een indruk krijgen van de stad rond 825 AD.

    De hier genoemde wallen dienden, net als die in Nederland, geen ander doel dan bescherming tegen het water. In Ribe ging men toch geen versterking van wallen en een gracht aanleggen tegen invallende Vikingen? En die gracht ontstond uiteraard vanzelf als je zand nodig hebt om een wal te maken. Was het wel een gracht? Een half cirkelvormige gracht biedt toch geen enkele bescherming als de vijand even omloopt en van de andere kant komt? Wie houdt hier nu wie voor de gek?

  • Een indrukwekkend landgoed.
    Op een tiental km. ten zuidwesten van Ribe staat het imposante Viking 'longhus' dat gedateerd wordt ca. 980. Daarbij zijn stallen, werkplaatsen en landerijen te bezoeken. Tussen 1986 and 1994 was dit ontdekt in Gammel Hviding en werd het nagebouwd in het Ribe VikingeCenter. Er zijn sporen gevonden van gebouwen vanaf ca. 400 BC tot ca. 1150 AD, maar het is niet te achterhalen geweest welke sporen uit welke tijd dateren en welke gebouwen gelijktijdig bestonden. De Ribe VikingeCenter's reconstructie is archeologisch bezien het meest natuurgetrouwe dat men momenteel kan bieden.

    Analyseert men de bovenstaande beschrijvingen dan kan men slechts tot de conclusie komen dat alleen de vermelding van 'ripae' (de oever) in het Vita van St.Ansgarius het enige zekere aanknopingspunt is. Aangezien dit over de 'kust' aan Het Kanaal gaat, de streek waar Ansgarius woonde en werkte, vervalt deze ene zekerheid voor Ribe. Ook de gevonden sceatta vormen geen bewijs voor bewoning in de 8e eeuw, zeker niet omdat deze tot in de 11e eeuw nog volop gebruikt werden als betaalmiddel. De sporen van ca.400 BC tot ca. 1150 geven enenmin een aanknopingspunt aangezien niet te achterhalen is geweest welke sporen uit welke tijd dateren. Hoe overtuigend kun je het maken?

    Dan blijft slechts een kleine nederzetting aan de Deense Ribe Aa over, waar altijd wel mensen gewoond hebben en er in de late middeleeuwen de huidige plaats ontstond, die de verkeerde naam Ribe kreeg opgeplakt.

    Het beeld is wel duidelijk. De geschiedenis van Ribe gaat, net als die van veel plaatsen in Nederland, terug op een misverstane schriftelijke bron. In Ribe is geen enkele archeologisch bewijs aanwezig om de vermeende geschiedenis te bewijzen.

    Lees het boek "De Ware Kijk Op" en oordeel zelf.