De Beeldenstorm in 1566.

Men is over het algemeen nog altijd van mening dat het protestantisme alleen maar in het Noorden van Nederland is voorgekomen, dus een typisch Hollands verschijnsel is. Dat is niet alleen onjuist, maar getuigt bovendien van een gebrek aan historische kennis. Tijdens het grootste gedeelte van de 16e eeuw waren er meer protestanten in het Zuiden (BelgiŽ en Frans-Vlaanderen) dan in het Noorden. Het dramatische verhaal van de opkomst en de ondergang van het protestantisme in de Westhoek (de meest zuidwestelijke uithoek van de Nederlanden) is een vergeten hoofdstuk in de "Nederlandse" geschiedenis. Het bestrijkt de periode van omstreeks 1520 tot 1620.
Het calvinisme is voornamelijk langs de Westhoek in Frans-Vlaanderen de Nederlanden binnengedrongen. De zo 'Hollands' lijkende Beeldenstorm is begonnen in Frans-Vlaanderen. In de jaren 1550-1560 is het Calvinisme en de opstand tegen kerk en gezag zich in de aldaar sterk bevolkte en ambachtelijke-industriŽle centra gaan ontwikkelen. Dŗŗr is de beeldenstorm ontstaan, die zich snel uitbreidde en door Vlaanderen en Holland zich tot in Friesland manifesteerde, maar nergens zo fanatiek aangepakt werd als in de Westhoek in Vlaanderen.
Op 10 augustus 1566 werd in Steenvoorde de St.Laurentiuskapel van het klooster der paters karmelieten geplunderd door een groep opgezweepte aanhangers van het nieuwe geloof onder leiding van Sebastiaan Matte en Jakob de Buysere. De dag ervoor op 9 augustus was er al een eerste opstand geweest in Krombeke. In de maanden ervoor werd een intensieve voedingsbodem gelegd van hervormingsideeŽn, waardoor de fanatieke volgelingen steeds verder werden gehersenspoeld. Feitelijk vonden de eerste opstanden al plaats tijdens de regering van Karel V, waarbij in 1554 al het eerste slachtoffer van de Inquisitie viel in de stad Ieper (B). De eerste Hagenpreken werden al gehouden in 1561 en 1562 die leidden tot een algehele volksopstand met de Beeldenstorm tot gevolg.
Van daaruit gebeurde het eerste gewapende verzet tegen de Spaanse heerschappij. Dŗŗr heerste de guerrilla van de bos-geuzen en heeft de repressie op een onmenselijke manier toegeslagen. De Westhoek werd nadien, ingevolge jarenlange troepenbewegingen en de terreur van bezettende legers, verwoest, geplunderd en is in diverse emigratiegolven ontvolkt. Velen trokken naar het Noorden en hebben er meegeholpen aan het tot stand komen van Hollands Gouden Eeuw!

Opvallend is dat in Frans-Vlaanderen waar de Beeldenstorm begon, het Calvinisme zo goed als verdwenen is en nu nog nauwelijks voorkomt. Tweede opvallende zaak is dat Johannes Calvijn (1509-1564), geboren in deze streek in Noyon (PicardiŽ) een Vlaamse moeder had. Toch heeft het Calvinisme vooral in de Noordelijke Nederlanden veel volgelingen gekregen en is zelfs staatsgodsdienst geworden. Steeds meer mensen in de Noordelijke Nederlanden raakten ook in de ban van het gedachtegoed van Johannes Calvijn (1509-1564) juist omdat zijn denkbeelden zo aansloten bij de Hollandse volksaard en handelsgeest. Zo stond het calvinisme toe dat het prima was om bijvoorbeeld rente over leningen te vragen en in opstand te komen tegen de hogere overheid. Calvijn stond daarmee dichter bij de Hollandse koopmansgeest dan de katholieke kerk waartegen men juist protesteerde. Calvijn, die vanwege zijn anti-roomse opvattingen en vervolging in Frankrijk naar Zwitserland was gevlucht, is de mens slechts rechtvaardig voor God door het verzoenende werk van Jezus Christus. De mens kan daar zelf niets aan toe- of afdoen, wat door Calvijn de predestinatie, de voorbestemming werd genoemd. Omdat in deze visie de mens niet bij machte is zich te rechtvaardigen voor God meende Calvijn dat God reeds van tevoren heeft bepaald wie deze goddelijke rechtvaardiging ten deel zou vallen en wie niet. De mens is goed of slecht, maar kon daar dus niets aan veranderen en heeft daar dus geen schuld aan, meende men. Ook dit denkbeeld sprak de Hollanders erg aan en werd dan ook veel gevolgd.