J.L. de Prince, 'De Dietse oorsprong van het Roelandslied' (L'Origine Thioise de la Chanson de Roland), Watou 1979.

Welke zijn de verschillende versies en wanneer werden zij geschreven of herschreven?
Er bestaan versies gaande van 3.000 tot 7.000 lijnen. Prof.J.L. de Prince uit Watou schrijft: "gedurende 10 jaar heb ik de studies onderzocht van: Bédier, Lot, Boissonade, Le Gentil, Zumthor, Lagarde, Faral, Menéndez Pidal, en anderen, ik vond er genoeg aanwijzigingen om de Dietse (of oud-vlaamse, nederduitse) oorsprong te bewijzen. De schrijver was de monnik Turoldus uit het monasterium van Turhold (Torhout) kort bij het ander klooster der Benediktijnen in Gent. De monnik Egihard, schrijver van de Vita Karoli, verbleef eveneens te Gent. Turholdus zal wel een copij van die Vita gelezen hebben in zijn klooster bibliotheek. Maar in die Vita uit 830 zijn er maar weinig gegevens betreffende die slag van Roncevalles en slechts 3 namen waarvan Rholandus (Roeland). Hij besliste dit verhaal rond Roeland op te bouwen want die Roeland was in die periode goed bekend als held van de Vlaamse Regio (toen van Brugge tot aan de Somme).
Een schrijver schept zijn verhaal met gekende woorden. Hij kan er ook uitvinden, in functie van de aktie van een personnage, of door het hervormen van plaatsnamen of volksgezegden. Hierdoor kan men de schrijver situeren in zijn tijd en omgeving. Plaatsgebonden verwijzingen wijzen naar plaatsen of streken in het toenmalig Vlaanderen. Het woordgebruik, de uitdrukkingen blijken niet van oud-franstalige maar van oud-vlaamse oorsprong! Enkele voorbeelden:
Halz est li Jurz - Un jour solennel - (NL= Hoog is de dag)
del quir e del peil - peau & cheveux - (NL= huid en haar)
Tourner le dos(?) - faire tourner les talons - (NL= de rug doen keren)
Wat werd in de diverse versies "vergeten", wat toegevoegd? Het A0t teken. Welke interpretaties kan men geven aan het feit dat dit teken wel of niet voorkomt ?
Het zijn evenveel vragen waar De Prince een gedegen antwoord op vindt. Zijn deskundigheid bestond er in al die namen en gebeurtenissen terug te vinden in Vlaanderen tussen Brugge en Somme. Zijn conclusie is dan ook dat Het Roelandslied is geschreven door een Vlaamse monnik in de oorspronkelijke Vlaamse taal, het Diets.