
De toelichting bij dit overzicht is: We hebben hier in de eerste plaats te maken met tendensen, niet met harde wetmatigheden. Daar voor zouden we voor meer plaatsen een nauwkeurige archeologische datering moeten hebben. Vrijwel geen enkele plaatsnaam van vóór 900 is overgeleverd, de meeste nog later. Zelfs bij keurige archeologische informatie over de bewoningsgeschiedenis weten we dus meestal niet sinds wanneer de overgeleverde naam in gebruik was; plaatsen kunnen bij verschuivingen in de bevolking immers van naam veranderd zijn. Voor een poging tot het koppelen van plaatsnaamtypen aan archeologische dateringen van de bewoning in die plaatsen voor het Fries-Groningse kweldergebied, waar we ervan uit mogen gaan dat vrijwel alle huidige bewoning op zijn minst van na circa 370-400 n.Chr. is.
De eerste groep wordt doorgaans beschouwd als vroegmiddeleeuws, de tweede groep is moeilijker te dateren. Bij deze groep gaat het om namen die verwijzen naar bijvoorbeeld rivieren (Muiden/Amuthon = ‘riviermond’), meren (Uitermeer/Uteromeri = ‘buitenste
meer’), venen (Nordmora, als onbekende plaats in Kennemerland = ‘noordelijk veen’), bossen (Schoorl/Scoronlo = ‘oeverbos’) en heuvels (Bergen/Bergum). Verder zijn er nog namen die moeilijk onder te brengen zijn in één hoofdgroep, zoals Hargen/Horgana
(‘heiligdom’) of Naarden/Naruthi (‘plaats met smalle waterlopen?’). De heem/ing-namen en de landschapsnamen vormen samen 80% van de overgeleverde oude plaatsnamen in Noord-Holland. De plaatsen waarvan de namen in de oudste geschreven bronnen van voor het jaar 1000 voorkomen, blijken geografisch geconcentreerd te zijn in (archeologisch gezien) enkele vroegst bewoonde regio’s. De niet-lokaliseerbare namen, evenals twee regio’s waarvoor geen vroege vermeldingen bestaan (omgeving Schagen en het Gooi), zijn ook opgenomen in deze tabel.
Plaatsnamen met deze grondwoorden komen veelvuldig voor in Frans-Vlaanderen: - heem vaak als - hem of - heim, zoals in Tournehem of Bahinheim tot Hazebroek en Brokhem. Ook -ingnamen ontbreken niet zoals Vauringhem of -geest namen vaak als -gest zoals Hustingest.