Het Bronnenboek van Nijmegen.

De periode van Karel de Grote in het Bronnenboek van Nijmegen.

Het Bronnenboek van Nijmegen is een eclatante bevestiging van het gelijk van Albert Delahaye.
Het toont onmiskenbaar aan dat de traditionele Romeinse en Karolingische geschiedenis van Nijmegen fout is.

De traditionele opvatting is dat Karel de Grote slechts vier keer in Nijmegen is geweest en wel in de jaren 777, 804, 806 en 808. Tussen 777 en 804 is hij er dan ruim 27 jaar niet geweest. Is dat aannemelijk nu hij er een in pracht en praal nieuw paleis liet bouwen? Maar op al deze jaartallen is het nodige aan te merken.

Op 30 maart in het jaar 777 maakte Karel de Grote een reis van Herstal via Nijmegen naar Paderborn. Waarom die omweg van ruim 90 km over Nijmegen in plaats rechtstreeka van Herstal naar Paderborn te gaan? Na 69 dagen (op 8 juni) was Karel de Grote weer terug in Nijmegen en had hij ruim 650 km afgelegd. Waar verbleef het gezelschap in de tussenliggende dagen?
In het jaar 777 (gedateerd op 8 juni) zou Karel de Grote in Nijmegen schenkingen gedaan hebben aan de St.Maartenskerk van Utrecht. Vreemd is het dan dat zowel het bisdom Utrecht, als nadien ook de abdij van Echternach nooit claims hebben gelegd op die schenkingen die rond Amersfoort gelegen zouden hebben. Die komen in de betreffende oorkonden niet meer voor.
In 804 en 808 wordt een reis genoemd van Karel de Grote die vanuit Aken naar Nijmegen gereisd is en weer terug naar Aken. Dat is over een afstand van bijna 300 km, alleen om in Nijmegen Pasen te vieren?

In 806 wordt een reis beschreven van Thionville naar Nijmegen en vervolgens naar Aken. Dat is dus een omweg over Nijmegen van bijna 200 km om in Aken te komen. In totaal was dit een afstand van ruim 520 km, wat plaats vond in 48 dagen tussen in 25 februari en 12 april. Erg ongeloofwaardig. Rechtstreeks van Thionville naar Aken was het 231 km.

In al deze teksten wordt het paleis niet genoemd. Pas in 830 en 837 wordt de villa Niumaga genoemd en castrum Niwimagum en Noviomagum. In 846 is weer sprake van Noviomago castro, dat de Northmanni plunderden, wat in 880 nogmaals gebeurde. In 870 wordt voor het eerst bij een verbond met Rorici Nortmanni het Noviomagum Palatium genoemd. Maar van plunderingen van de Noormannen is in Nijmegen (of elders in Nederland) geen enkel archeologisch bewijs gevonden.

Algemene opmerking: de hier genoemde plaatsen zijn de traditionele opvattingen. Aangezien van een paleis van Karel de Grote in Nijmegen archeologisch niets gevonden is, bestond er dus geen paleis. Maar was Trajectum wel Utrecht? Of was het toch Tournehem? Was Haristallio wel Herstal? Of was het toch Thiennes. En was Aquis (of Aquasgrani) wel Aken? En was wel Petribrunna wel Paderborn? Of was het Pierrefonds (etymologisch volkomen identiek) vlakbij Noyon?
In de visie van Albert Delahaye waren al deze plaatsen bij elkaar gelegen in Noord-Frankrijk, met als enige afwijkende grotere afstand van 275 km tussen Noyon en Thionville. Vraag is ook hier of Theodonis (=van God verkregen) Palatio (Paleis) wel Thionville was? Ook hier kunnen we de "deplacements historiques" niet uitsluiten.

Uit de bronnen weten wij, dat Karel de Grote bij voorkeur verblijf gehouden zou hebben te Aken, Herstal, Thionville en Noviomagus, Wordt aanvaard, dat Noviomagus Nijmegen is, dan zou de merkwaardige conclusie getrokken moeten worden, dat Karel de Grote na zijn kroning en de bouw van de nieuwe residentie niet meer in het oude centrum van het Frankenrijk is geweest, tenmiste, andere plaatsen waar hij verbleef worden niet genoemd.

De palts op het Valkhof zou in de geschreven bronnen voor het eerst vermeld zijn in het jaar 777. Maar in die betreffende oorkonde wordt de Palts NIET genoemd. Het wordt afgeleid van de 'ondertekening' met Actum Niumaga palacio publico, in Dei nomine feliciter. Met de vermelding Niumaga Palacio bewijs je dus niet dat het over Nijmegen gaat. Dat moet dan allereerst met paralelle teksten aangetoond worden. En die teksten bestaan niet. Zou het dan niet eerder over Noyon zijn gegaan, waar Karel de Grote na zijn kroning en het overlijden van zijn broer Carloman, in diens residentie een nieuw paleis liet bouwen, omdat zijn broer (en hun vader Pepijn eerder) de helft aan een klooster had geschonken? Van een klooster is in Nijmegen nooit sprake geweest!
Over die kroning bestaan meerdere teksten waarin ook Niumaga wordt genoemd. Niumaga is dus Noyon.

De belangrijkste jaartallen uit de regeerperiode van Karel de Grote slaat Het Bronnenboek over. In 768 werd Karel de Grote in Noviomagus gekroond tot Koning van de Franken. Het is wel duidelijk waarom Leupen c.s. dit jaartal overslaat. Het Noviomagus waar Karel de Grote in 768 gekroond werd tot Koning van de Franken, is onbetwist Noyon. Daarmee vervalt het uitgangspunt van Het Bronnenboek waarin Noviomagus steeds als Nijmegen wordt opgevat. Ook het jaartal 814 van het overlijden van Karel de Grote wordt overgeslagen. Het Bronnenboek van Nijmegen erkent hiermee het gelijk van Albert Delahaye.

Het Bronnenboek geeft over de regeerperiode van Karel de Grote die van 768 tot 814 was en dus 46 jaar omvatte, slechts 9 teksten: de nummers 20 t/m 28. Deze 9 teksten volgen direct op de 18 teksten uit de Romeinse periode. Het Bronnenboek vertoont tussen de 3e en 8e eeuw een gat van 5 eeuwen, waarmee tevens bewezen is dat de continuïteit van Nijmegen nooit bestaan heeft. Van 7 van deze teksten wordt een vertaling gegeven, van één tekst alleen de vertaling. Bij deze vertalingen blijft natuurlijk de centrale vraag op grond van welk criterium het genoemde Niumaga of Noviomagum (of een variatie: zie de tabel hieronder) dwingend als Nijmegen zou moeten worden opgevat.

Het bronnenboek geeft geen enkele tekst over de kroning van Karel de Grote in Noviomagus, dat in meerdere kronieken en onder verschillende namen wordt vermeld. Klik hier voor een overzicht. Daarmee erkent het Bronnenboek dat dit Noviomagus dus niet Nijmegen was. Dat Karel de Grote in Noyon gekroond werd is een historische zekerheid. Het staat dus vast dat het Karolingische Noviomagus de Franse stad Noyon was. Als historici van het Karolingisch Noviomagus vervolgens Nijmegen willen maken, moet men toch met ijzersterke bewijzen komen. En die ontbreken tot heden. Ook ontbreken teksten over tolheffingen, over schenkingen aan kloosters en kerken (op één na: tekst 21), over bevestigingen van eerdere schenkingen, rechten of bezittingen, over reizen in Frankrijk, over de Noormannen, over de jacht, over het testament van Karel de Grote, omdat deze teveel "Franse gegevens" bevatten. Ook ontbreekt elke verwijzing naar zijn overlijden in 814. Hoe zorgvuldig en compleet is dan je bronnenonderzoek?

Als men met het onderzoek naar de geschiedenis van het Noviomagus van Karel de Grote begint met het overslaan van de vele teksten, die berichten dat Karel de Grote in 768 in zijn zetel te Noviomagus (is Noyon) tot koning van de Franken is gekroond, kan men niet spreken van een wetenschappelijk verantwoorde uitgave. De bedoelde teksten zoekt men tevergeefs in het Bronnenboek, ze staan wel allemaal in "De Ware Kijk Op".

De 9 bronnen in het Bronnenboek uit de periode van Karel de Grote (768-814).
Centrale vraag is natuurlijk: "Wat bewijzen deze bronnen ten gunste van Nijmegen?"

Tekst	Jaar	Genoemde plaats	Waarover gaat de tekst?	Bron van deze tekst	Conclusie
20	777	Niumaga	Reis van Niumaga naar Herstal.	Annales Regni Francorum.	In de tekst wordt geen enkele aanwijzing gegeven die de interpretatie Nijmegen dwingend maakt.
21	777	Niumago	Betreft een schenking aan de kerk van Trajectum.	Gysseling en Koch.	De befaamde Oorkonde uit 777, waarbij het Bronnenboek van de 14 genoemde namen er 9 overslaat. Met de overige 5 namen probeert het Bronnenboek aan te tonen dat het hier over Nijmegen gaat. Zie aldaar.
22	777-800	Noviomagi	De bouw van het nieuwe Paleis van Karel de Grote.	Einhardi Vita Kar. Rau AQ 5, p.186.	Van een Paleis van Karel de Grote is in Nijmegen geen scherf teruggevonden.
23	804	Niumagum	Een reis naar Aken.	Annales Guelf., Pertz MGH SS I, p.45.	In de tekst wordt geen enkele aanwijzing gegeven die de interpretatie Nijmegen dwingend maakt.
24	804	Niumagum	Een reis van Aken.	Annales Mettensis.	In de tekst wordt geen enkele aanwijzing gegeven die de interpretatie Nijmegen dwingend maakt.
25	806	Noviomagum	Een reis van Thionville naar Noviomagus en naar Aken.	Annales Regni Francorum.	In de tekst wordt geen enkele aanwijzing gegeven die de interpretatie Nijmegen dwingend maakt. De genoemde rivieren Moezel en Renus zijn geen argument voor Nijmegen dat net als Aken niet aan de Rijn, noch aan de Moezel ligt.
26	806	Niumago	Ondertekening van een akte.	Capitulare missorum Niumagae datum, Capit.46.	In de tekst wordt geen enkele aanwijzing gegeven die de interpretatie Nijmegen dwingend maakt.
27	808	Noviomagum	Een reis van en naar Aken.	Annales Regni Francorum.	In de tekst wordt geen enkele aanwijzing gegeven die de interpretatie Nijmegen dwingend maakt.
28	808	Noviomagi	Een reis van koning Eardulf vanuit Northumbrië via Noviomagus naar Rome.	Annales Regni Francorum.	Deze reis ging langs de bekende weg tussen Engeland en Rome, de Via Francigena (zie daar). Die route liep via Noyon en was een vaste route die meerdere vorsten en bisschoppen hebben afgelegd. De route via Nijmegen zou een flinke omweg hebben betekend.

Conclusies:

Zes van deze teksten (nr. 20, 23, 24, 25, 27 en 28) beschrijven een reis tussen Noviomagus en andere plaatsen in het Karolingisch rijk, één tekst (nr.26) bestaat uit een dagtekening. Geen enkele van deze 7 teksten zegt dus dwingend iets ten gunste van Nijmegen.
Twee teksten (nr.21 en 22) zijn in "De Ware Kijk Op" uitvoerig behandeld. Zie ook elders op deze website. In beide teksten worden geen dwingende argumenten ten gunste van Nijmegen gevonden.
In de 9 teksten worden de volgende plaatsen genoemd: Niumaga, Niumago (2x), Noviomagi (2x), Niumagum (2x) en Noviomagum (2x). In de schrijfwijze van de naam kan geen enkel criterium worden gelegd, wat het Bronnenboek wèl steeds als argument blijft hanteren, maar het dus zelf niet doet in deze 9 teksten.
Aan de hand van de gegeven teksten in het Bronnenboek van Nijmegen, blijft er van de Karolingische periode ten tijde van Karel de Grote niets over. Daarnaast bewijst de archeologie even overtuigend dat er helemaal geen Karolingische periode heeft bestaan in Nijmegen.
Daarnaast geven teksten harde bewijzen ten gunste van Noyon waarin sprake is van Noviomagus als bisschopsstad en gelegen in het diocees van het aartsbisdom Reims, Noviomagus dat door de Noormannen bereikt werd via de Seine en Oise, Noviomagus IN Francia, Noviomagus IN Gallia, Noviomagus de stad waar Karel de Grote tot koning der Franken is gekroond, Noviomagus waar Floris IV omkwam op een toernooi in Picardië, enz. enz. enz.
Het Bronnenboek geeft zwaar misleidend welgeteld twee teksten over Frisia (nrs 50 en 58), en slaat er enige honderden van datzelfde Frisia over. Beide teksten handelen over de Noormannen die op dat moment in Gallia aan het plunderen zijn. De uitleg van het Bronnenboek is een fabel. Van plunderende Noormannen is in Friesland geen enkel bewijs gevonden ooit. Plaatsen die in deze teksten genoemd worden zijn -volgens het Bronnenboek- Birten, Walcheren, Nijmegen en Dorestad. Als je die plaatsen in Friesland of in Gallia legt, kun je elke tekst 'krompraten'.

Tot en met het jaar 814 geeft het Bronnenboek 28 teksten, waarmee het poogt de Romeinse en Karolingische periode voor Nijmegen te bewijzen. Er kan slechts één conclusie getrokken worden: de naam Noviomagus heeft geen enkele keer betrekking op Nijmegen.

Tussen de teksten uit de Romeinse periode (nr. 1 t/m 18) en die uit de regeerperiode van Karel de Grote (nr.20 t/m 28) wordt in het Bronnenboek nog één tekst genoemd (nr. 19) uit 700/725.
Deze tekst, waarvan ook een vertaling gegeven wordt, noemt de plaats Noita, bij de rivier de Rijn. Hoewel Nijmegen niet aan deze voorwaarde voldoet, Nijmegen ligt niet aan of bij de Rijn, interpreteert het Bronnenboek dit Noita als Nijmegen. De Geograaf van Ravenna localiseert Noita in Francia Rinensis. Noita is natuurlijk geen verschrijving van Noviomagus, wat het Bronnenboek ervan maakt. Het is de plaats Noyelle(s) tussen Atrecht en Rijsel.

Klik hier voor de website Noviomagus.nl
Klik hier voor de WARE geschiedenis van Nijmegen,

Bestel en lees het boek "De Ware Kijk Op" en oordeel zelf.