Terug naar de beginpagina. Naar het overzicht in het kort.

Nijmegen, oudste stad van Nederland? Daar is geen enkel bewijs voor!


Nijmegen de oudste stad van Nederland? Dat werd bedacht door Nijmegenaar Jan Thijssen, maar ingegeven door de Maastrichtse archeoloog Titus Panhuysen. En toen niemand hen tegensprak in Nijmegen, werd het vervolgens voor een vaststaand feit gehouden en in het hele land en daarbuiten rondgebazuind.

Maar wat schrijft de Maastrichtse archeoloog Titus Panhuysen in de Volkskrant van 15 okt.1983? "Wat we hier hebben is een rijke schat aan gegevens over de bewoning van de vierde tot en met de tiende eeuw. Er blijkt uit dat het Romeinse Maastricht geruisloos heeft plaatsgemaakt voor een Frankische Maastricht. Er is geen breuk geweest; de bewoning is doorgegaan". Zie kopie van de tekst uit de Volkskrant hiernaast rechts.

Panhuysen geeft precies aan wat men in Maastricht wel heeft, maar wat in Nijmegen ontbreekt.
De enige steden in Nederland in de 10e en 11e eeuw waren Maastricht, Utrecht, Tiel en Deventer. (Bron: A.Verhoeven).

Uit 'De Gelderlander' van 23 mei 1985.

En juist aan de Waalkade zou Noviomagus gelegen hebben?

Dus in 1985 wist men in Nijmegen al dat Delahaye gelijk had.







Nijmegen, oudste stad van Nederland. Uitgave Museum Het Valkhof Nijmegen, geschreven door Louis Swinkels en Annelies Koster, 2005.



De visie van Albert Delahaye.
Nijmegen heeft zeker een Romeins verleden gekend, maar continuïteit naar de Middeleeuwen is er beslist niet. Daarin zitten enkele 'gaten'. Dat wordt ook erkend door W.A. van Es (zie daar) en andere historici (zie daar). Maar nadat de Romeinen vertrokken heeft Nijmegen geen geschiedenis gehad tot in de 11e eeuw. De St.Nicolaaskapel op het Valkhof geeft dat als oudste bouwwerk in Nijmegen feilloos aan. En die kapel is op zijn vroegst uit 1082, immers daarvoor was St.Nicolaas als patroon van schippers volslagen onbekend.
Dat Nijmegen geen Merovingische voorgeschiedenis heeft gehad, is tevens dodelijk voor de hele aangenomen geschiedenis tussen de 4e en 10e eeuw. Uit eigen mededelingen van het (voormalig) Nijmeegs museum Commanderie van St.Jan (nu museum Het Valkhof) blijkt dat Nijmegen (en ik citeer) "als stad ten onder is gegaan aan het eind van de derde eeuw en er pas in de 13e eeuw weer een nederzetting van enige omvang was". Wie houdt nu wie voor de gek?
Nijmegen heeft zich sinds 1145 gesierd met de naam Noviomagus, dat echter de naam van Karolingisch Noyon (zie daar) was.

Zie ook Neumaia.



De zogenaamde ring van de Schoenlapper uit Noviomagus.
Zie de tekst hiernaast en het artikel over de ring van Noviom.




De discussie is beslecht! (Bron: InfoNu.nl).




Hoewel bovenstaande tekst enkele storende fouten bevat, geeft het wel aan hoe Nijmegen aan haar onjuiste geschiedenis komt.


Onderstaande afbeelding is afkomstig uit Museum Het Valkhof in Nijmegen en spreekt voor zich.



Als men Dorestad (is niet Nijmegen) en het vermeende verblijf van Karel de Grote schrapt, wat ook erkend wordt het gat van Nijmegen tussen 270 en 1080 (bouw van de kapel op het Valkhof niet rond 1000 zoals hierboven is aangegeven!) zelfs 8 eeuwen. Volgens de opgave hieronder van het opgegraven aardewerk in Nijmegen wordt het gat van Nijmegen maar liefst 9 eeuwen tussen de 4e en 13e eeuw!

Acht (8!) of zelfs negen (9!) zonder geschiedenis! En dan zeggen die enkele graven die rond en in Nijmegen gevonden worden uiteraard NIETS over het bestaan van een stad! De verspreiding van die gravane geeft juist aan dat het om rondtrekkende stammen ging, die hun doden begroeven op de plek waar men toevallig was. Er is geen enkele nederzetting aangetoond in Nijmegen, laat staan het bestaan van een stad!

Nijmegen de oudste stad? Hou op met die fabel! Het is pure volksverlakkerij, puur NEP (zie daar).

Welke bewijzen vinden we in dit boek?

Heel kort samengevat: geen enkele!
We sommen enkele onjuiste opvattingen op die blijkbaar het uitgangspunt van dit boek zijn geweest.

  • Op de eerste bladzijde met tekst (p.5) begint het al met de onjuste mededeling: "Van de Nederlandse steden met een Romeins oorsprong is Nijmegen de oudste en de stad is zich daarvan al eeuwenlang bewust". Van dat 'eeuwenlang' is totaal geen sprake, laat staan dat er bewijzen voor deze opvattingen zijn gegeven. Hoe kan het anders dat men in 1930 het 700 jarig bestaan van de stad vierde? Dat er een Romeinse periode is geweest, was in 1930 ook al bekend. Echter men realiseerde zich terdege dat er na die Romeinse periode nooit enige continu´teit in bewoning is geweest in Nijmegen, ook al hield men nog vast aan de Karolingisch paleis. Pas in 1955 vierde men plots het 1800-jarig bestaan van de stad. Dat was uiteraard nadat Albert Delahaye in 1954 zijn eerste twijfel over Karolingisch Nijmegen had gepubliceerd. Vijftig jaar later werd het 1900-jarig bestaan van de stad gevierd (p.6). Rekenen is niet de sterkste kant van Nijmegen, ooit artikel 12 gemeente!

  • Dat Julius Caesar ooit Nijmegen bereikt zou hebben (p.5) is een volgende misvatting in dit boek. Ook daarvan bestaat geen enkel bewijs.

  • In de jaren 1915-1921 concludeerde een archeoloog uit Leiden (bedoeld is J.Holwerda) dat Nijmegen inderdaad door de Bataven was gesticht en wel omstreeks 10 v.Chr. Hoewel enkele regels verder hier wel twijfel over werd uitgesproken, blijft zo'mededeling wel bestaan en leidt het tot een volgende mythe.

  • Noviomagus zou door Trajanus formeel tot stad zijn verheven (p.6). Hier komen we bij de kern van het betoog. Let ook op het woord 'formeel' (=naar de vorm, Van Dale). Dat zou rond 105 n.Chr. gebeurd zijn. Maar is daar enig bewijs voor? Neen, dus. Slechts op de (onjuiste) toepassing van het voorvoegsel 'Ulpia' bij Noviomagus leidt men dat daarvan af. Maar daarmee is niet bewezen dat dit Noviomagus Nijmegen was. Het was Neumagen, waar Trajanus immers stadhouder was. Maar met het voorvoegsel 'Ulpia' bewijs je niets ten aanzien van stadsrecht. Er zijn zoveel plaatsen naar keizers of familieleden genoemd, zonder dat daaraan stadsrechten waren verbonden. Zou een keizer die juist die streek verliet daar nog speciale voorrechten hebben gegeven?
    Volgens J.E.Bogaers heeft Ulpia Noviomagus, waarvan in 1985 de oudste resten zijn gevonden, bestaan tussen 70 en 270 n.Chr. Bij de aangetroffen scherven baksteen en aardewerk uit het midden van de tweede eeuw, zijn ook enkele munten gevonden, geslagen onder de keizers Philippus Arabs (244-249) en Galienus (233-268). (Bron: Dagblad De Stem, 14 sept.1985).
  • In de tweede helft van de tweede eeuw hebben de Romeinen de legerplaats op de Hunerberg voorgoed opgegeven (p.7). Dit is een zeer juiste mededeling, wat ook prof.dr.W.A.van Es in zijn boek over 'De Romeinen in Nederland' (1981) al stelde. Hoezo dan oudste stad nu er geen continuïteit blijkt te hebben bestaan.

  • De begin- en einddatum van de eerste legioensvesting op de Hunerberg (tussen 19 en 15/12 voor Christus) is afgeleid uit munten en aardewerk die er gevonden zijn (p.11). Maar wat bewijs je met munten en aardewerk? Een munt uit 19 v.Chr. werd ook in 50 n.Chr. nog gebruikt. Uit andere muntvondsten blijkt dat munten over een lange periode gebruikt werden en nog waarde hadden. Waarom zou men die anders zo lang bewaren, zoals uit diverse muntschatten blijkt. Zie bij muntvondsten. Zie ook Nijmegen in de Auguste´sche tijd?.

  • De respectievelijke volgende Romeinse legerkampen bevestigen juist dat er geen sprake is geweest van enige continu´teit. Waarom zou je een nieuw kamp bouwen op een andere plaats (Kops Plateau, Valkhof) als het net verlaten kamp nog bestond en prima bruikbaar was? In andere steden met een Romeins verleden zie je niet wat je Nijmegen ziet, namelijk meerdere Romeinse kampen ver van en na elkaar.

  • Dat Nijmegen stad van de Bataven was en voorkomt op de Peutingerkaart zijn twee hypothesen ofwel aangenomen veronderstelling die nog nooit bewezen zijn. Je kunt dat natuurlijk met kaarten willen bewijzen (p.48 e.v), maar met getekende kaart bewijs je niets. Zie verder bij Bataven.

  • Ook met elders gevonden grafstenen bewijs je niets ten gunste van Nijmegen. Zie daarvoor in het Bronnenboek van Nijmegen, de teksten 1 t/m 18.

  • In dit boek wordt ook de gevonden ring van de schoenlapper uit Nijmegen opgevoerd. Daarover kunnen we kort zijn: met een nep-ring bewijs je niets. Zie afbeelding hiernaast en het artikel over de ring van Noviom.

  • Er worden in dit boek meerdere 'bewijzen' voor Nijmegen opgevoerd die niet in Nijmegen zijn gevonden (Tiel, Huissen, Escharen) en (soms ver) uit het buitenland komen. Het masker van Trajanus (p.53) is gevonden in Xanten, maar waarvan slechts is aangenomen dat het Trajanus is.

  • Ook de zuil van Tiberius bewijst niets over Nijmegen als oudste stad. Waar is de rest van die zuil? Waar kwam deze zuil vandaan?

  • Opvallend is de bewering dat Niumaga een afgeleide vorm van Noviomagus is (p.51). Het is ook weer een hypothese, een nooit bewezen opvatting. In dit boek wordt ook weer vastgehouden aan de opvatting van het verblijf van Karel de Grote in Nijmegen, hoewel daar nooit enig archeologisch of tekstueel bewijs voor geleverd is. Opvallend dat de auteurs Ingelheim niet noemen, dat in dezelfde zin bij Einhard wordt genoemd. Van Ingelheim is archeologisch vastgestel dat de oudste sporen van na het jaar 900 dateren, dus zeker niet uit de tijd van Karel de Grote. Hetzelfde is het geval in Nijmegen waar de oudste sporen (op het Romeins na) uit de 11e eeuw dateren. En met een enkel graf bewijs je natuurlijk niets over een nederzetting ter plaatse, laat staan het bestaan van een stad. Dat is wel nodig wil men van continu´teit spreken en over de oudste stad!

    Zie verder bij Maastricht is de oudste stad van Nederland!

    Lees het boek "De Ware Kijk Op" voor al deze en andere teksten en oordeel zelf!

  • Terug naar de beginpagina. Naar het overzicht in het kort.