De historische geografie van de lage landen.
Terug naar de beginpagina. Naar het overzicht in het kort.

Geschiedenis van Noviomagus Nijmegen.

Hier wordt nog aan gewerkt!




Nijmegen: de oudste stad van Nederland. Ontstaan uit een Bataafs dorp en een Romeinse legerplaats op de zuidelijke oever van de Waal. Onder Karel de Grote een belangrijk regeringscentrum, van waaruit het Karolingisch rijk bestuurd werd. In de middeleeuwen een belangrijk verkeersknooppunt en marktcentrum.
Bovendien een stad met een grote culturele faam en veel politieke activiteit. In een recenter verleden aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, trok Nijmegen wederom de aandacht.

Dr. Guus Pikkemaat heeft de rijke historie van Nijmegen vastgelegd in een fascinerend boek. Hij schetst niet alleen een boeiend beeld van het roemrijke Verleden van de Waalstad, maar hij stelt ook o.a. de perikelen rond het moderniseren van de binnenstad aan de orde. 'Geschiedenis van Nijmegen': een unieke uitgave voor iedereen die zich betrokken voelt bij deze prachtige stad.

Uitgave van de SDU uitgeverij, 's-Gravenhage, 1988.

Guus Pikkemaat (Augustinus Gerard Pikkemaat, Ulft, 27 juli 1929 - Bussum, 19 februari 2018) was een Nederlands historicus, journalist en schrijver.
Pikkemaat, geboren in een katholiek gezin, studeerde na zijn middelbareschooltijd in Doetinchem, geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Daar werd hij eindredacteur van het Nijmeegs Universiteitsblad (NUB), dat hij omvormde tot een meer journalistiek en polemisch blad. Na in het onderwijs te hebben gestaan, ging hij in 1963 als waarnemend hoofdredacteur en vervolgens in 1965 als zelfstandig hoofdredacteur aan de slag bij De Gooi- en Eemlander en moderniseerde hij het dagblad. Hij bleef tot in 1989 als hoofdredacteur aan het roer.

Pikkemaat heeft naast dit boek over de geschiedenis van Nijmegen, diverse boeken en artikelen geschreven over het koninkrijk, de Bataafse vrijheid, de oorlogstijd en bevrijding, Jeanne d'Arc, Willem IX e.d.
Over de geschiedenis van Nijmegen zijn vele boeken geschreven. De meeste daarvan gaan terug op de kennis zoals die in de 17e eeuw gold. Wat toen als 'vermoeden' of 'waarschijnlijk' gesteld werd, vormt nog steeds de basis van de huidige kennis onder historici. Zo werden de Bataven in de Betuwe gedacht, op grond van een onjuist geïnterpreteerde tekst van Tacitus. Het vormt nog steeds het uitgangspunt van Romeins Nijmegen. Ook werd gemeend dat in Nijmegen een paleis van Karel de Grote stond, dat er nooit bestaan heeft. Pikkemaat gaat in dit boek ook uit van deze traditionele opvattingen. Toch beschrijft hij de geschiedenis heel zakelijk. Als er geen bewijs is voor bepaalde opvattingen dan noemt hij dat ook en draait er niet omheen met niet te volgen uitweidingen, zoals de traditionalisten doorgaans doen.

De visie van Albert Delahaye.
Wie de ware geschiedenis van Romeins en Karolingisch Nijmegen wil lezen, zal dat in 'De Ware Kijk Op' vinden. Vanaf p.320 t/m 403 wordt de geschiedenis van Nijmegen beschreven gebaseerd op de klassieke bronnen en niet op de fabels van Willem van Berchen of de fantasieën van Johannes Smetius. Je kunt die geschiedenis ook lezen op de volgende link: de ware geschiedenis van Nijmegen.



Geschiedenis van Nijmegen.
In dit boek over de geschiedenis van Nijmegen beperken we ons tot de geschiedenis uit het eerste milennium en enkele bijzonderheden uit de eerste eeuwen van het tweede millenium. Het is met name de geschiedenis uit de Romeinse en Karolingische tijd die onze speciale aandacht heeft.
Opmerkelijk is dat Pikkemaat in 1988 al schrijft dat Nijmegen de oudste stad van Nederland is, al is daar geen enkel bewijs voor. Dat blijkt dus geen 'uitvinding' van Jan Thijssen te zijn, die dat wel claimde. De vraag is dan ook: "Welke bewijzen zijn er sinds 1988 bij gekomen om te bevestigen dat Nijmegen de oudste stad van Nederland is?" (zie hiernaast).
Dr.G.Pikkemaat.
Dr. Guus Pikkemaat beschrijft in dit boek de geschiedenis van Nijmegen en volgt daarbij de traditionele opvattingen zoals die blijkbaar in 1988 -het jaar van uitgave van dit boek- nog golden.
Opmerkelijk is evenwel dat aan de geschiedenis van Nijmegen na 1988 zaken zijn toegevoegd waarvoor geen enkel klasssiek of 'oud' bewijs bestaat. Wat in 1988 als de waarheid vaststond, zal zonder verdere bewijzen ook heden nog steeds als die waarheid moeten gelden. We zullen het aan de hand van enkele voorbeelden -zoals hiernaast over de oudste stad- verder toelichten.


Wat lezen we in dit boek en wat is het commentaar hierop? Vooral de Ten geleide op p.7 en 8 spreekt duidelijke taal.

pagina
Wat staat er in dit boek? Commentaar:
7
Nijmegen wordt wel de oudste stad van Nederland genoemd. Of de aanspraak op die titel terecht is, blijft evenwel onzeker. Als in 1988 wordt geconcludeerd dat de titel 'oudste stad' niet terecht is, moet men nadien zonder verder bewijs niet met die titel blijven schermen. Lees meer over Nijmegen oudste stad?
7
De historie van Nijmegen nam een aanvang tussen de jaren 12-9 voor Christus, toen de Romeinse veldheer Drusus zijn soldaten legerde op de Nijmeegse heuvelrug. Van hun aanwezigheid weten we alleen iets dankzij de voorwerpen en grondsporen, die de bodem naderhand prijsgaf. Helaas moet het beeld van Nijmegen in die periode door nevel omgeven blijven; het is immers uiterst moeilijk om een verleden helder en samenhangend te reconstrueren aan de hand van alleen maar bodemvondsten. Dit is duidelijke taal van Pikkemaat: we weten niets van de tijd van Drusus. Op grond van alleen maar bodemvondsten kan geen geschiedenis vastgesteld worden. Uit teksten blijkt dat Drusus vanuit Moguntiacum veldtochten ondernam in Germania (is het Germania van Tacitus, dus niet Duitsland). Nijmegen komt in die teksten al helemaal nergens voor!
De enig juiste conclusie is, zoals Pikkemaat zelf schrijft: het beeld van Nijmegen in die periode moet door nevel omgeven blijven.

Lees meer over de vermeende oudste geschiedenis van Nijmegen.
7
Vrijwel ondoordringbaar wordt de nevel over Nijmegen na de ineenstorting van het Westromeins imperium. Met meer dan schaarse algemeenheden, enige vage gegevens en daaraan ontleende veronderstellingen kan Nijmegens verleden niet worden belicht. Het is wel duidelijk dat de geschiedenis van Nijmegen na de Romeinse tijd slechts bestaat uit veronderstellingen. Er is dan geen enkel bewijs van bewoning, laat staan het bestaan van een stad. Het is het bekende 'gat van Nijmegen'. Zie verder op p.23. (volgt nog).
7
Uit de tijd van de Germaneninvasie tijdens de Grote Volksverhuizing (375-500) en de daarop volgende heerschappij van Frankische koningen uit het Merovingische Huis zijn geen geschreven bronnen en slechts spaarzame bodemvondsten bekend. Dat er een grote volksverhuizing heeft plaats gevonden is een mythe die nooit met teksten of bodemvondsten bevestigd is. Ook het 'Collectief Carolus' ontkent de grote volksverhuizing.
. .
. .
. .
. .
. .
. .
. .

Lees het boek "De Ware Kijk Op" voor al deze en andere teksten en oordeel zelf!

Terug naar de beginpagina. Naar het overzicht in het kort.